Prof. Dr. Esen Uzuntiryaki Kondakçı

Prof.Dr. Esen Uzuntiryaki Kondakçı, Orta Doğu Teknik Üniversitesi Eğitim Fakültesi Kimya Eğitimi programında görev yapmaktadır. Başlıca araştırma alanları, özdüzenleme, özyeterlik, hedef yönelimleri, duyuş ve üstduyuş ile pedagojik alan bilgisidir. Özellikle, öğrencilerle yaptığı çalışmalarda duyuşsal değişkenler üzerinde durmuştur. Lise ve üniversite kimya özyeterlik ölçeklerinin geliştirilmesi, farklı öğrenim seviyelerindeki öğrencilerin kimya özyeterliklerinin farklı bilişsel ve motivasyon değişkenleriyle ilişkisinin incelenmesi ve üstduyuş ölçeğinin geliştirilmesi konularında çalışmaları vardır. Prof. Dr. Uzuntiryaki Kondakçı öğretmen ve öğretmen adayları ile de çalışmıştır. Öğretmen ve öğretmen adaylarının farklı kimya konularında pedagojik alan bilgilerini incelemiş ve geliştirilmesi yönünde araştırmalar yapmıştır. Aynı zamanda, Prof. Uzuntiryaki Kondakçı Eğitim ve Bilim dergisinde editörlük yapmaktadır.

Özdüzenlemenin Başarıdaki Rolü ve Kimya Eğitimine Yansımaları

E. Uzuntiryaki Kondakcı, Ankara/Türkiye
Prof. Dr. Esen UzunTİRYAKİ Kondakçı, ODTÜ Eğitim Fakültesi, Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Bölümü, Kimya Eğitimi Ana Bilim Dalı, Ankara, Türkiye
Özdüzenleme, bir bireyin belli bir amaca ulaşmak için biliş, duygu ve davranışlarını kontrol ve organize etmesi olarak tanımlanmaktadır (Zimmerman, 2000). Özdüzenleme eğitim, psikoloji, spor ve tıp gibi birçok farklı alanda araştırılmıştır. Eğitim alanında, özdüzenleme hem öğrenciler hem de öğretmenler açısından ele alınmaktadır. Özdüzenlemeli öğrenmede, öğrenciler öğrenme sürecinde aktif olarak üstbiliş, motivasyon ve davranışlarını düzenlerler. Özdüzenlemesi yüksek olan öğrenciler, akademik başarılarını nasıl yükselteceklerinin farkındadırlar. Bu öğrenciler, hedeflerini ve bu hedeflere ulaşmak için kullanacakları stratejileri belirlerler, öğrenmelerini izleyerek bu süreci nasıl etkili hale getirebileceklerini bilirler ve kendi kendilerini motive ederler. Dolayısıyla, özdüzenleme etkili öğrenmenin en önemli unsurlarından biridir. Özdüzenlemesi yüksek olan öğrencilerin motivasyonlarının daha yüksek olduğu ve derslerinde daha başarılı oldukları birçok çalışma tarafından ortaya konmuştur (örn., DiBenedetto ve Zimmerman, 2013). 21. Yüzyıl becerilerini tartıştığımız günümüzde, özdüzenlemesi yüksek bireyler yetiştirmek ve öğrencilerin özdüzenleme becerilerini öğrenme süreçlerinde kullanmalarını sağlamak büyük önem taşımaktadır. Diğer taraftan, kimya, çoğu öğrenci tarafından soyut yapısı dolayısı ile zor bir disiplin olarak görülmektedir. Oysa, özdüzenleyici öğrenme stratejileri ile öğrencilerin kimya başarılarını ve kimyaya yönelik motivasyon ve tutumlarını artırmak mümkündür. Benzer şekilde, öğretmen özdüzenlemesi de öğretmenlerin mesleki gelişimlerini destekler ve daha etkili bir öğretim yapmalarını sağlar (Çapa-Aydın ve Uzuntiryaki-Kondakci, 2014). Özdüzenlemesi yüksek olan öğretmenler üstbiliş, motivasyon ve davranışlarını etkili bir öğretim yapmak için düzenlerler. Aynı zamanda, mesleki bilgilerini güncel tutmak için çaba gösterirler ve yeni öğrendikleri bilgileri öğretimlerinde kullanırlar. Bu konuşmada, öncelikle özdüzenlemenin tanımı ve yapısı üzerinde durulacak; daha sonra özdüzenlemenin kimya ve fen eğitimindeki yansımaları tartışılacaktır. Son olarak, özdüzenleme öğretmen açısından ele alınacak ve öğretmen özdüzenlemesi hakkında bilgi verilecektir.

 

Çapa-Aydın, Y. ve Uzuntiryaki-Kondakci, E. (2014). Öğretmen özdüzenlemesi. G. Sakiz (ed.), Özdüzenleme: Öğrenmeden öğretime özdüzenleme davranışlarının gelişimi, stratejiler ve öneriler (218-230). Ankara: Nobel.

DiBenedetto, M. K. ve Zimmerman, B. J. (2013). Construct and predictive validity of microanalytic measures of students’ self-regulation of science learning. Learning and Individual Differences, 26, 30-41.

Zimmerman, B.J. (2000). Attaining self-regulation: A social cognitive perspective. In M. Boekaerts, P.R. Pintrich, & M. Zeidner (Eds.), Handbook of self-regulation (pp. 13–39). San Diego, CA: Academic Press.